Waarom stijgen de energieprijzen? En wat kun je eraan doen?

Gepubliceerd op 02 november 2021

We leggen het je graag uit - en geven tips!

Ineens stond het in elke krant en op elke nieuwssite: de energieprijzen stijgen. Verhalen van gedupeerde consumenten werden gedeeld en het was enkele weken hot topic. Maar wat is er nu eigenlijk echt aan de hand? Waarom stijgen de energieprijzen zo hard? En wat kun je hier zelf, als consument mee omgaan?

Stijgende elektriciteits- en gasprijzen - wat is er aan de hand?

Gas en elektriciteit: we gebruiken het dagelijks, zonder hier vaak bij stil te staan. Je stapt onder de douche, kookt een lekkere maaltijd of stookt het huis warm en behaaglijk. Eens per jaar, of per twee jaar, mogen we overstappen van energieleverancier. Dan kijken we kritisch naar de prijzen en proberen we een paar tientjes te besparen. Nu lijkt het echter niet om tientjes, maar veel hogere bedragen te gaan.

Ook gas en elektriciteit zijn 'producten'. En zoals met elk product, zijn ze ook onderhevig aan allerlei factoren die van invloed zijn op de prijs:

1. Weersomstandigheden

Vorig jaar hebben we een strenge winter gehad, met relatief veel sneeuwpret. Dat betekent dat het ook erg koud was en we meer moesten stoken. De gasvoorraad is daarmee enorm geslonken. Bovendien waaide het minder, waardoor windmolens minder groene energie konden opwekken.Hierdoor moesten kolencentrales en gascentrales meer energie opwekken, wat weer meer gas kost.

2. Toenemende vraag

De vraag naar energie neemt toe. Door de coronacrisis en oliecrisis waren de energieprijzen historisch laag. Inmiddels trekt de economie weer enorm aan, waardoor de energieprijzen ook weer stijgen.

3. Minder aanbod

De gaskraan in Groningen wordt dichtgedraaid. Ook vanuit het buitenland is er beperkt aanbod, maar de vraag neemt toe. Je krijgt dan schaarste - en schaarste drijft prijzen op.

4. Overgang van fossiele brandstoffen naar duurzame energie

Veel mensen zetten in op duurzamer leven en stappen over op elektriciteit. De capaciteiten om aan deze vraag te kunnen voldoen moeten worden uitgebreid. In deze overgangsfase moet veel worden geïnvesteerd en dat maakt energie weer duurder.

 

Wat zijn de gevolgen?

De inkoopprijzen van gas en stroom zijn dus stukken hoger geworden in korte tijd. Veel energieleveranciers, met name de wat kleinere partijen, kunnen deze hoge uitgaven niet zelf opvangen en berekenen daarom ook een prijsverhoging door op de klant. Gevolg: ondanks dat de economie groeit, groeit onze koopkracht nauwelijks mee.

Of jij veel van deze stijgende energieprijzen merkt, hangt ook af van je energiecontract:

Energiecontract met vast tarief

Heb je een energiecontract met een vast tarief voor één jaar of langer? Dan zit je goed. Je betaalt dan gewoon het tarie dat je hebt afgesproken bij aanvang.

Energiecontract met variabel tarief

Heb je een energiecontract met variabel tarief? Dan krijg je wel met hogere kosten te maken. Dit gebeurt normaal gesproken per 1 januari, maar sommige (kleinere) energieleveranciers zijn hier nu al mee begonnen, omdat ze anders het hoofd niet boven water kunnen houden. Als dat het geval is, word je hiervan op de hoogte gehouden, waarschijnlijk via een brief of e-mail.

 

En nu: wat kun je doen?

Heb jij een contract met variabele tarieven, of loopt je energiecontract binnenkort af? Dan kun je twee dingen doen:

1. Je doet niets

Zodra jouw energiecontract is afgelopen, wordt dat omgezet in een contract met variabel tarief. Je gaat dan de tarieven betalen die jouw energieleverancier op dat moment hanteert. Blijf goed in de gaten houden wat die tarieven doen en vergelijk ze regelmatig met die van andere energieleveranciers.  

2. Je stapt over 

Het is niet eenduidig te zeggen wat de beste tactiek is, want we kunnen helaas niet voorspellen wat de tarieven de komende maanden gaan doen. Je kunt wel kijken of overstappen de moeite waard is. Je hebt een aantal opties:

  • Je kiest voor een 1-jarig contract: Dat is op het moment erg duur, maar geeft je wel de mogelijkheid om je keuze over een jaar te heroverwegen.
  • Je neemt een 2- (of meer)jarig contract: Dat is net iets voordeliger dan een eenjarig contract. Maar je loopt natuurlijk wel het risico dat de prijzen weer gaan zakken en je vastzit aan hoge tarieven. 
  • Je kiest voor een variabel contract bij een andere energieleverancier: Heb je een variabel contract, dan heb je de meeste flexibiliteit. Je kunt overstappen wanneer je wilt. Hou je de tarieven goed in de gaten, dan kun je overstappen op het moment dat je iets interessants tegenkomt. Dat kan dus lonen. Maar dan moet je er wel regelmatig tijd in stoppen.

 

Ook slim: probeer energie te besparen!

Het is natuurlijk heel simpel: verbruik je minder energie, dan heb je ook minder kosten. Het kan dan ook lonen om hier eens kritisch en creatief naar te kijken. Er zijn verschillende punten waarop je energie zou kunnen besparen:

  • Apparaten en lampen: Heb je oude keukenapparatuur? Kook je nog op gas? En hangt je huis vol met spaarlampen? Vervang deze dan door modernere opties. Een energiezuinige koelkast, inductie kookplaat, recirculatie afzuigkamp en ledlampen zorgen direct voor een lager energieverbruik.
  • Isoleren: Een wat meer ingrijpende oplossing, maar wellicht kun je op energie besparen door (delen van) je huis beter te isoleren. Denk aan dakisolatie, spouwmuurisolatie, gevelisolatie of vloerisolatie. Een goed geïsoleerd huis verbruikt veel minder energie. Denk hierbij ook aan kieren en naden, een tochtige brievenbus in de voordeur en oud houtwerk waar tocht doorheen komt. Het aanbrengen van isolatie is een klus die ook een investering met zich meebrengt, maar het is wel een eenmalige investering die jarenlang kostenbesparing oplevert. Ook zijn er diverse subsidies beschikbaar. Kijk hiervoor op milieucentraal.nl.

 

« ga terug